Mỗi độ tháng 7 Âm lịch về, lòng người lại lắng lại hướng về Lễ Vu Lan báo hiếu - dịp lễ thiêng liêng để con cháu bày tỏ lòng biết ơn vô bờ đến đấng sinh thành và tưởng nhớ tổ tiên. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, ngày Vu Lan còn nhắc mỗi người biết trân trọng những khoảnh khắc sum vầy và yêu thương gia đình nhiều hơn. Vậy Lễ Vu Lan là ngày nào và trong ngày Vu Lan nên làm gì để thể hiện lòng hiếu kính? Cùng Nhựa Việt Nhật tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé!
Lễ Vu Lan là ngày nào?
Lễ Vu Lan là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt, diễn ra vào ngày Rằm tháng 7 Âm lịch hằng năm, thường được biết đến với tên gọi Vu Lan báo hiếu.
Năm 2026, Lễ Vu Lan diễn ra vào ngày 15 tháng 7 Âm lịch, tức ngày 27/8/2026 Dương lịch. Theo quan niệm dân gian và truyền thống Phật giáo, đây là dịp để mỗi người tưởng nhớ tổ tiên, bày tỏ lòng biết ơn đối với công ơn sinh thành, dưỡng dục của ông bà, cha mẹ.
Đêm hội hoa đăng trong dịp lễ Vu Lan. Nguồn: Yên Tử Tùng Lâm
Nguồn gốc và ý nghĩa của Lễ Vu Lan báo hiếu
Lễ Vu Lan gắn với câu chuyện về Mục Kiền Liên, một trong những đệ tử của Đức Phật. Theo kinh điển Phật giáo, khi biết mẹ mình đang chịu cảnh khổ, Mục Kiền Liên đã tìm cách cứu mẹ nhưng không thể tự mình giải thoát cho mẹ. Sau đó, ông làm theo lời Đức Phật, nhờ sức của chư tăng và thực hành việc thiện để hồi hướng cho mẹ.
Từ câu chuyện này, Lễ Vu Lan dần trở thành dịp để mọi người tưởng nhớ công ơn cha mẹ, thực hành lòng hiếu thảo và làm những việc thiện lành. Không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo, Lễ Vu Lan báo hiếu còn thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của người Việt.
Những điều nên làm trong ngày Vu Lan báo hiếu
Dành thời gian bên ông bà, cha mẹ
Một trong những cách ý nghĩa nhất để đón ngày Vu Lan là dành thời gian bên cha mẹ và ông bà. Một bữa cơm gia đình, một cuộc trò chuyện, tâm sự hay đơn giản là cùng nhau đi dạo cũng có thể trở thành món quà tinh thần ý nghĩa.
Chuẩn bị mâm cỗ
Vào Rằm tháng 7, nhiều gia đình thường chuẩn bị mâm cỗ để dâng lên gia tiên, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với ông bà, tổ tiên. Mâm cỗ không nhất thiết phải cầu kỳ hay nhiều món, điều quan trọng là được chuẩn bị chu đáo, phù hợp với phong tục và điều kiện của mỗi gia đình.
Tùy theo truyền thống từng nhà, mâm cỗ có thể gồm các món mặn hoặc chay quen thuộc, hoa quả và những món ăn mà ông bà, cha mẹ yêu thích. Bên cạnh mâm cúng gia tiên, một số gia đình còn chuẩn bị mâm cúng Phật hoặc mâm cúng chúng sinh theo tín ngưỡng và phong tục riêng.
Thực hiện nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên
Trong ngày Vu Lan, các gia đình có thể thực hiện những nghi lễ truyền thống phù hợp với phong tục để tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Đây cũng là dịp để con cháu bày tỏ lòng thành kính, tri ân công ơn sinh thành và nhắc nhở bản thân về giá trị của tình thân, nguồn cội.
Bên cạnh các nghi lễ tại gia, nhiều người lựa chọn đến chùa vào dịp Lễ Vu Lan để thắp hương, lễ Phật, nghe thuyết pháp và tham gia nghi thức Cài hoa hồng lên áo.
Nghi thức cài hoa hồng áo ngày Vu Lan. Nguồn: Báo Sức khỏe & Đời sống
Tặng quà người thân
Một món quà nhỏ trong Lễ Vu Lan báo hiếu có thể thay cho lời cảm ơn mà đôi khi chúng ta chưa kịp nói với cha mẹ. Tùy sở thích và nhu cầu, có thể lựa chọn những món quà thiết thực như quần áo, thực phẩm bổ dưỡng, đồ gia dụng hay thiết bị chăm sóc sức khỏe.
Làm việc thiện, tích đức
Theo tinh thần Phật giáo, làm việc thiện, giúp đỡ người khác và nuôi dưỡng lòng từ bi cũng là những việc có ý nghĩa trong mùa Vu Lan. Mỗi người có thể lựa chọn những việc phù hợp với khả năng như giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, quyên góp từ thiện hoặc đơn giản là chủ động giúp đỡ những người xung quanh.
Giữ tâm thanh tịnh, sống yêu thương
Vu Lan báo hiếu không chỉ là ngày lễ tâm linh mà còn là dịp để mỗi người nhắc nhở bản thân sống tích cực, biết yêu thương và trân trọng gia đình hơn. Hạn chế nóng giận, nói lời tổn thương và dành nhiều thời gian hơn cho người thân cũng là cách thiết thực để thực hành chữ hiếu.
Kết luận
Lễ Vu Lan báo hiếu là dịp để mỗi người sống chậm lại, dành thêm thời gian cho gia đình và thể hiện lòng biết ơn đối với nguồn cội. Không cần những lễ vật cầu kỳ hay món quà đắt tiền, đôi khi một bữa cơm sum họp, lời hỏi thăm hay hành động quan tâm đúng lúc cũng đủ làm nên một mùa Vu Lan ý nghĩa. Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu hơn về ngày Lễ Vu Lan và có thêm những gợi ý thiết thực để cùng gia đình đón mùa Vu Lan thật trọn vẹn, ấm áp.