Giao thừa không chỉ là khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là thời điểm con người hướng về cội nguồn, gửi gắm những ước mong tốt đẹp cho tương lai. Vậy Giao thừa là gì, mang ý nghĩa ra sao và người Việt có những phong tục nào trong đêm Giao thừa để cầu may mắn, tài lộc? Cùng Nhựa Việt Nhật tìm hiểu ngay trong bài viết này nhé!
Giao thừa: Thời khắc chuyển giao thiêng liêng
Giao thừa là thời điểm chuyển tiếp giữa ngày cuối cùng của năm cũ và ngày đầu tiên của năm mới. Theo từ điển Hán - Việt, "Giao" có nghĩa là cho đi, chuyển giao; "Thừa" có nghĩa là tiếp nhận.
Về mặt thiên văn học, đây là lúc kim đồng hồ điểm 00:00:00 ngày mùng 1 Tết. Trong tâm thức người Việt, đây là khoảnh khắc "tống tiễn" những điều không may của năm cũ để "đón nhận" những tinh khôi, hy vọng về một năm mới bình an, hạnh phúc.
.jpg)
Ý nghĩa của đêm Giao thừa trong văn hóa Việt
Không phải ngẫu nhiên mà Giao thừa được coi là thời điểm quan trọng nhất trong năm. Ý nghĩa của đêm này bao hàm cả giá trị tâm linh lẫn tình cảm gia đình:
Xua đuổi vận hạn: Là dịp để rũ bỏ những muộn phiền, đen đủi của một năm đã qua.
Gắn kết gia đình: Đây là lúc mọi thành viên quây quần bên mâm cơm tất niên, cùng chờ đón khoảnh khắc đầu tiên của năm mới.
Tri ân tổ tiên: Thông qua các nghi thức cúng bái, con cháu bày tỏ lòng thành kính và mời ông bà về ăn Tết cùng gia đình.
Cần chuẩn bị gì cho đêm Giao thừa trọn vẹn?
Dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng bàn thờ gia tiên
Việc tổng vệ sinh nhà cửa trước Giao thừa không chỉ giúp không gian sống sạch sẽ, gọn gàng mà còn mang ý nghĩa xua đi những điều không may mắn của năm cũ, đón vận khí mới tốt lành.
Đặc biệt, bàn thờ gia tiên cần được lau dọn cẩn thận, bày biện trang nghiêm với mâm ngũ quả, hoa tươi, nhang đèn để thể hiện lòng thành kính và sự tri ân đối với tổ tiên.
Chuẩn bị mâm cúng Giao thừa
Mâm cúng Giao thừa là phần lễ quan trọng, thể hiện tấm lòng của gia chủ dâng lên trời đất và tổ tiên. Thông thường sẽ có hai mâm: mâm cúng ngoài trời để tiễn năm cũ, đón năm mới và mâm cúng trong nhà đặt trên bàn thờ gia tiên.
Lễ vật cơ bản thường gồm gà luộc, xôi hoặc bánh chưng, hương hoa, trầu cau, rượu, trà và vàng mã. Tùy theo phong tục và điều kiện của từng vùng miền, gia đình có thể linh hoạt chuẩn bị sao cho phù hợp miễn sao giữ được sự trang nghiêm và thành tâm.
-(1)-(1).jpg)
Những phong tục đêm Giao thừa cầu may mắn, tài lộc
Để cả năm "xuôi chèo mát mái", người Việt thường thực hiện các phong tục truyền thống mang đậm nét đẹp văn hóa sau:
Cúng Giao thừa (Lễ trừ tịch)
Đây là nghi thức quan trọng nhất. Các gia đình thường chuẩn bị hai mâm cỗ:
Mâm cúng ngoài trời: Để cúng trời đất, tiễn quan Hành khiển cũ và đón quan Hành khiển mới cai quản hạ giới.
Mâm cúng trong nhà: Dâng lên bàn thờ tổ tiên để mời hương hồn người thân về sum họp.
Xông đất (Xông nhà)
Người Việt tin rằng người đầu tiên bước chân vào nhà sau giờ Giao thừa sẽ quyết định vận may của gia đình trong cả năm. Do đó, gia chủ thường chọn người có tuổi hợp với mình, tính cách xởi lởi, thành đạt để nhờ xông đất.
Xuất hành đầu năm
Ngay sau Giao thừa hoặc sáng mùng 1, người dân thường chọn hướng và giờ tốt để ra khỏi nhà. Việc chọn hướng Tài Thần hoặc Hỷ Thần giúp thu hút tài lộc và niềm vui cho bản thân và gia đình.
Lễ chùa, hái lộc
Đi chùa ngay sau đêm Giao thừa là thói quen của nhiều người để cầu bình an. Thay vì bẻ cành cây (hái lộc) gây hại môi trường, hiện nay mọi người thường chọn cách mua những bao lì xì may mắn hoặc cành hoa nhỏ tại cổng chùa.
Khai bút đầu xuân
Với học sinh, sinh viên hoặc những người làm nghề cầm bút, việc viết những dòng chữ đầu tiên vào đêm Giao thừa tượng trưng cho sự khai thông trí tuệ, cầu mong sự nghiệp học hành, công danh tấn tới.
Kết luận
Giao thừa không đơn thuần là một mốc thời gian, mà còn là biểu tượng của sự đổi mới, hy vọng và khởi đầu tốt lành. Thông qua các phong tục như cúng Giao thừa, xông đất, hái lộc hay chúc Tết, người Việt gửi gắm ước nguyện về một năm mới bình an, hạnh phúc. Dù xã hội ngày càng hiện đại, những phong tục đêm Giao thừa vẫn luôn được trân trọng, bởi đó chính là sợi dây gắn kết con người với gia đình, cộng đồng và truyền thống văn hoá của dân tộc.